De term AI-assistent zegt nog weinig over de prijs. Het verschil tussen een chatbot die vijf veelgestelde vragen beantwoordt en een assistent die is gekoppeld aan je hele kennisbank met toegangsrechten per afdeling is groot. Voeg workflow-acties toe zoals het aanmaken van een ticket of het versturen van een e-mail, en de scope wordt nog breder.
Dit artikel helpt je inschatten wat je ongeveer kwijt bent en waar de echte kosten zitten.
Waaruit bestaan de kosten?
De prijs van een interne AI-assistent valt uiteen in drie delen:
- Eenmalige bouw. Het inventariseren van kennisbronnen, configureren van de RAG-pijplijn, inrichten van toegangsrechten en testen op realistische vragen.
- Maandelijkse kosten. Hosting, modelgebruik (inference), monitoring en kleine aanpassingen.
- Interne tijd. Iemand die het systeem beheert, vragen en antwoorden evalueert en de kennisbronnen actueel houdt.
De eenmalige bouw is veruit de grootste post. Daarna zijn de maandlasten beheersbaar, zolang je niet onverwacht veel AI-aanroepen gaat doen.
Drie scenario's
Niet elke AI-assistent is hetzelfde. Het budget verschilt per volwassenheidsniveau.
Scenario 1: een simpele Q&A-bot
Je stopt een handvol documenten in een RAG-systeem. Medewerkers kunnen vragen stellen en krijgen antwoord met bronvermelding. Geen toegangsrechten, geen koppeling met andere systemen, geen workflow-acties.
Dit volstaat voor teams die een interne kennisbank hebben en veel terugkerende vragen krijgen. Denk aan HR-vragen, productinformatie of procedures. Wil je meer weten over hoe je dit zelf opzet, lees dan hoe je een interne AI-assistent bouwt op je kennisbank.
| Kostenpost | Indicatie |
|---|---|
| Eenmalige bouw | 3.000 - 6.000 euro |
| Maandelijks | 150 - 300 euro |
| Interne tijd | 1-2 uur per week |
Scenario 2: assistent met rechten en meerdere bronnen
De assistent onderscheidt welke documenten en antwoorden zichtbaar zijn per rol of afdeling. De kennisbasis is breder: meerdere afdelingen, actuele en gearchiveerde documenten, en een vast updateschema.
Dit past bij organisaties waar niet iedereen alles mag zien. Denk aan een zorginstelling waar behandelprotocollen afwijken per team, of een zakelijke dienstverlener met vertrouwelijke cliëntdossiers. De keuze tussen RAG of fine-tuning is hier relevant: voor de meeste MKB-teams blijft RAG de veilige start.
| Kostenpost | Indicatie |
|---|---|
| Eenmalige bouw | 7.000 - 14.000 euro |
| Maandelijks | 300 - 700 euro |
| Interne tijd | 2-4 uur per week |
Scenario 3: assistent met workflow-acties
De assistent kan niet alleen antwoorden geven, maar ook acties uitvoeren: een ticket aanmaken, een e-mail versturen, een lead toewijzen of een document genereren. Dit vraagt om een werkstroomorkestratie die de AI-assistent koppelt aan je bestaande systemen.
Dit scenario is interessant voor organisaties die hun processen willen stroomlijnen. Een medewerker vraagt "zet een offerte klaar voor klant X" en de assistent pakt de gegevens, genereert het document en zet het klaar voor controle. Dat bespaart tijd, maar de complexiteit is hoger.
| Kostenpost | Indicatie |
|---|---|
| Eenmalige bouw | 14.000 - 25.000 euro |
| Maandelijks | 500 - 1.500 euro |
| Interne tijd | 3-6 uur per week |
Waar zitten de verborgen kosten?
De grootste valkuil is onderschatting van het beheer. Een AI-assistent is geen eenmalig project. Kennisbronnen verouderen, medewerkers stellen vragen die niet in de bronnen staan, en het model moet worden geëvalueerd.
Ook de modelkeuze heeft invloed. Een lokaal model is goedkoper per vraag maar minder accuraat. Een cloudmodel is krachtiger maar rekent per token af. De keuze tussen lokale AI of cloud-AI hangt af van je datagevoeligheid en budget.
Daarnaast is hosting een terugkerende post. Of de assistent nu draait op je eigen server of in de cloud, er zijn maandelijkse infrastructuurkosten die je mee moet nemen in je calculatie.
Wanneer is een simpele chatbot goedkoper maar ook te beperkt?
Een klassieke scriptchatbot is aanzienlijk goedkoper om te bouwen. Een eenvoudige beslisboom met vaste antwoorden kost duizend tot een paar duizend euro. Maar zodra het domein groter wordt dan een paar dozijn scenario's, stijgt het onderhoud snel. Elke nieuwe vraag vereist een aanpassing van het script, terwijl een AI-assistent gewoon een extra document nodig heeft.
Lees voor een uitgebreide vergelijking het artikel over chatbot vs AI-assistent.
De vuistregel: blijf je onder de vijftig scenario's en zijn handmatige antwoorden voldoende? Kies dan een scriptbot. Heb je een groeiende kennisbank met honderden onderwerpen? Dan is een AI-assistent op termijn goedkoper en beter schaalbaar.
Onze AI-assistenten zijn ontworpen voor precies dit soort situaties: een interne assistent die jouw kennisbank kent, beleid begrijpt en direct antwoorden geeft met bronvermelding.
Veelgestelde vragen
Wat kost het onderhoud van een AI-assistent per maand?
Reken op 150 tot 1.500 euro per maand, afhankelijk van het scenario. Daar zit hosting, modelgebruik en klein onderhoud in. Grote aanpassingen of nieuwe bronnen zijn apart werk.
Kan ik een AI-assistent lokaal hosten om kosten te besparen?
Ja, dat kan. Een lokaal model is goedkoper per vraag, maar de serverkosten en het beheer zijn hoger. Voor organisaties met gevoelige data is lokale hosting vaak de beste keuze.
Hoe lang duurt het voordat een AI-assistent gebouwd is?
Een simpele Q&A-bot is in twee tot vier weken operationeel. Een assistent met rechten en workflow-acties vraagt zes tot twaalf weken.
Wat gebeurt er als de assistent een vraag niet kan beantwoorden?
Een goed ingerichte assistent zegt dat hij het niet weet in plaats van te raden. De vraag wordt doorgestuurd naar een mens. Dit is een belangrijk ontwerpprincipe dat hallucinaties beheerst.
Moet ik een AI-assistent zelf beheren of uitbesteden?
Dat hangt af van je technische kennis en beschikbare tijd. Uitbesteden kost meer maar ontzorgt volledig. Zelf beheren is goedkoper maar vraagt iemand die het systeem in de gaten houdt en kennisbronnen actueel maakt.